दिवाळी फराळ: चकली, करंजी, लाडू आणि चिवड्याची तयारी व खास टिप्स
दिवाळी फराळाची तयारी सोपी करा! भाजणी चकली, करंजी, बेसन व रवा लाडू, शंकरपाळी आणि पोहे चिवड्याची माहिती, तयारीच्या टिप्स आणि योग्य साठवणुकीचे मार्गदर्शन.
दिवाळीचा फराळ: परंपरेची चव आणि घरभर दरवळणारा आनंद
दिवाळी जवळ आली की घरातली लगबग वाढू लागते. स्वच्छता, पणत्या, रांगोळी आणि फराळाची तयारी-या सगळ्यांमुळे सणाचं वातावरण तयार होतं. स्वयंपाकघरातून येणारा चकलीचा खमंग वास, करंजीच्या सारणाचा गोड सुगंध आणि तुपात भाजल्या जाणाऱ्या लाडवांचा दरवळ मनाला थेट बालपणात घेऊन जातो.
महाराष्ट्रात दिवाळीचा फराळ ही केवळ पदार्थांची यादी नाही; तो कुटुंबाला एकत्र आणणारा अनुभव आहे. कुणी चकली पाडतं, कुणी करंजीच्या कडा बंद करतं, तर कुणी लाडू वळतं. कामं वाटून घेताना गप्पा रंगतात आणि तयार झालेल्या प्रत्येक पदार्थात घरच्यांच्या हातांची चव मिसळते.
या लेखात आपण दिवाळी फराळातील लोकप्रिय पदार्थ, त्यांची वैशिष्ट्ये, तयारी करताना लक्षात ठेवायच्या गोष्टी आणि वेळ कमी असल्यास तयार फराळ निवडण्याचे पर्याय जाणून घेऊया.
दिवाळी फराळातील आवडते पदार्थ
१. भाजणी चकली – कुरकुरीतपणाची खरी मजा
चकलीशिवाय दिवाळीचा फराळ पूर्ण झाल्यासारखा वाटत नाही. भाजलेल्या धान्यांच्या भाजणीला जिरे, तीळ, ओवा आणि मसाल्यांची चव दिली की तयार होते खमंग चकली. योग्य प्रमाणात मळलेले पीठ आणि मध्यम तापमानावर तळणे या दोन गोष्टी चकलीचा पोत ठरवतात.
- भाजणीची चकली: भाजलेल्या धान्यांच्या पिठामुळे याला पारंपरिक खमंग चव मिळते.
- रव्याची चकली: वेगळा पोत आणि चव आवडणाऱ्यांसाठी हा पर्याय आहे.
- चकलीची महत्त्वाची टिप: पीठ खूप घट्ट किंवा खूप सैल मळू नका. तेल योग्य तापमानाला आल्यावर थोड्या चकल्या तळून पाहा.
२. करंजी – गोड सारण आणि कुरकुरीत आवरण
करंजीचा पहिला घास घेताना बाहेरच्या कुरकुरीत आवरणानंतर आतल्या गोड सारणाची चव जाणवते. खोबरे, साखर किंवा गूळ, खसखस, सुकामेवा आणि वेलची यांचे सारण करंजीला खास बनवते. सारण फार ओलसर नसावे आणि करंजीच्या कडा व्यवस्थित बंद कराव्यात, म्हणजे तळताना सारण बाहेर येण्याची शक्यता कमी होते.
खोबऱ्याच्या सारणाबरोबरच सुकामेव्याची भर घालूनही करंजी तयार करता येते. प्रत्येक घरात सारणाची पद्धत आणि गोडव्याचे प्रमाण वेगळे असू शकते-म्हणूनच घरच्या करंजीची चव प्रत्येकासाठी खास असते.
३. बेसन लाडू – तुपाचा सुगंध आणि घरगुती गोडवा
बेसन लाडूची खरी चव बेसन किती संयमाने भाजले आहे यावर अवलंबून असते. मंद आचेवर तुपात बेसन सतत हलवत भाजल्याने त्याचा कच्चा वास कमी होतो आणि खमंग सुगंध येतो. मिश्रण योग्य थंड झाल्यावर साखर आणि वेलची मिसळून लाडू वळले की तयार होतो सणासुदीचा आवडता गोड पदार्थ.
४. रवा लाडू – मऊसर पोत आणि वेलचीचा दरवळ
रवा लाडूमध्ये भाजलेल्या रव्याचा सुगंध, तुपाची चव आणि वेलचीचा मंद दरवळ यांचा छान मेळ असतो. काजू, बदाम आणि किसमिस घातल्यास प्रत्येक घासाला सुकामेव्याची चव मिळते. रवा मंद आचेवर समान भाजणे आणि मिश्रणाचा ओलावा योग्य ठेवणे महत्त्वाचे आहे.
५. शेंगदाणा लाडू – साध्या साहित्याची रुचकर जोड
भाजलेले शेंगदाणे आणि गूळ-हे दोन साधे घटक एकत्र आले की तयार होतो खमंग शेंगदाणा लाडू. शेंगदाण्याची चव आणि गुळाचा गोडवा यामुळे हा लाडू अनेक घरांमध्ये आवडीने खाल्ला जातो. शेंगदाणे भाजल्यानंतर त्यांची साल काढून भरड केल्यास लाडवांचा पोत छान मिळतो.
६. शंकरपाळी – प्रत्येक घासात कुरकुरीत गोडी
लहान-मोठ्या सगळ्यांच्या आवडीची शंकरपाळी चहासोबत खाण्यासाठी उत्तम. मैदा किंवा गव्हाचे पीठ, साखर, तूप आणि दूध यांचे पीठ मळून त्याच्या लहान चौकोनी किंवा डायमंड आकाराच्या पट्ट्या तळल्या जातात. पीठ समान जाडीचे लाटणे आणि मध्यम आचेवर तळणे यामुळे शंकरपाळी छान कुरकुरीत होते.
७. पोहे चिवडा – चहाच्या वेळचा खमंग साथीदार
पातळ पोहे, शेंगदाणे, डाळे, कढीपत्ता, मोहरी आणि हिरव्या मिरचीची फोडणी यांपासून तयार होणारा पोहे चिवडा हा हलका आणि चविष्ट फराळाचा पदार्थ आहे. पोहे मंद आचेवर कुरकुरीत करून घ्या आणि फोडणीतील साहित्य जळणार नाही याची काळजी घ्या. गोड-तिखट चवीचा समतोल आपल्या आवडीनुसार ठरवता येतो.
फराळाची तयारी आधीपासून कशी कराल?
दिवाळीच्या अगदी आदल्या दिवशी सर्व पदार्थ बनवण्याची घाई झाली की वेळ आणि मेहनत दोन्ही वाढतात. त्याऐवजी तयारीचे नियोजन केले तर फराळ बनवणे सोपे जाते.
- पदार्थांची यादी करा: घरातील सदस्यांच्या आवडीनुसार गोड, तिखट आणि कुरकुरीत पदार्थ निवडा.
- साहित्य आधी जमवा: डाळी, पीठ, रवा, पोहे, गूळ, साखर, मसाले आणि सुकामेवा यांची यादी करून आवश्यक तेवढे साहित्य आणा.
- कामांचे नियोजन करा: भाजणी, सारण किंवा इतर पूर्वतयारी आधी करा. तळणी आणि लाडू वळण्याची कामे सोयीच्या दिवशी ठेवा.
- प्रत्येक पदार्थाची चव तपासा: मोठ्या प्रमाणात बनवण्यापूर्वी थोडे मिश्रण किंवा काही नमुना पदार्थ तयार करून मीठ, गोडवा आणि मसाल्यांचे प्रमाण तपासा.
- पूर्ण थंड झाल्यावर साठवा: पदार्थांचा गरम वाफाळलेला ओलावा डब्यात अडकू देऊ नका. पूर्ण थंड झाल्यावर स्वच्छ, कोरड्या आणि हवाबंद डब्यात ठेवा.
फराळ कुरकुरीत आणि ताजा ठेवण्यासाठी उपयोगी टिप्स
- फराळासाठी वापरण्याचे साहित्य ताजे आणि योग्य प्रकारे साठवलेले असावे.
- तळणीसाठी तेलाचे तापमान योग्य ठेवा. तेल खूप थंड असल्यास पदार्थ जास्त तेल शोषू शकतात आणि खूप गरम असल्यास बाहेरून पटकन रंग येऊन आतला भाग नीट शिजणार नाही.
- तळलेले पदार्थ कागदावर किंवा जाळीवर ठेवून अतिरिक्त तेल निथळू द्या.
- चकली, शंकरपाळी आणि चिवडा पूर्ण थंड झाल्यावरच हवाबंद डब्यात भरा.
- मऊ किंवा ओलसर सारणाचे पदार्थ आणि कोरडे कुरकुरीत पदार्थ वेगवेगळे साठवा.
- प्रत्येक पदार्थाची टिकण्याची मुदत वेगळी असते. तयार पदार्थावरील साठवण सूचना पाळा आणि वास, चव किंवा पोत बदलल्यास तो पदार्थ खाऊ नका.
घरचा फराळ की तयार फराळ?
घरी फराळ बनवण्याचा आनंद वेगळाच असतो. मात्र नोकरी, व्यवसाय, घरातील जबाबदाऱ्या किंवा सणाची इतर तयारी यांमुळे प्रत्येकाला सर्व पदार्थ घरी बनवणे शक्य होतेच असे नाही. अशा वेळी स्वच्छता, साहित्याची माहिती, ताजेपणा आणि योग्य साठवण यांचा विचार करून तयार फराळ निवडता येतो.
तयार फराळ घेताना पदार्थातील साहित्य, वजन, किंमत आणि साठवणुकीच्या सूचना तपासा. आपल्या कुटुंबाला आवडणारे पदार्थ आणि आवश्यक प्रमाण निवडल्यास अनावश्यक खरेदी टाळता येते.
मराठी गोडव्याचे पारंपरिक फराळ पदार्थ
दिवाळीच्या तयारीत तुमचा वेळ वाचावा आणि फराळाचा आनंदही कमी होऊ नये, यासाठी मराठी गोडवा येथे पारंपरिक चवीचे निवडक पदार्थ उपलब्ध आहेत. आमच्या फराळाच्या संग्रहात भाजणी चकली, करंजी, बेसन लाडू, शेंगदाणा लाडू, रवा लाडू, शंकरपाळी, पोहे चिवडा आणि बेसन शेव यांसारखे पदार्थ आहेत.
प्रत्येक पदार्थाची माहिती, साहित्य, उपलब्ध वजन आणि किंमत पाहून आपल्या गरजेनुसार निवड करा. पुण्यातील ग्राहकांसाठी घरपोच वितरणाची सुविधाही उपलब्ध आहे. ऑर्डर करण्यापूर्वी उत्पादन पानावरील उपलब्धता आणि वितरणाची माहिती तपासा.
या दिवाळीत फराळासोबत आनंदही वाटा
दिवाळीचा खरा आनंद फक्त फराळाच्या ताटात नसतो; तो एकत्र बसून खाण्यात, शेजाऱ्यांना डबा देण्यात, नातेवाईकांची आठवण काढण्यात आणि लहान क्षण साजरे करण्यात असतो. घरचा फराळ बनवण्याचा वेळ असेल तर कुटुंबासोबत तयारीचा आनंद घ्या. वेळ कमी असेल तर आपल्या आवडीचा तयार फराळ निवडा-पण सणाचा गोडवा नक्की जपा.
तुमच्या दिवाळीच्या फराळात सर्वात आधी कोणता पदार्थ संपतो-चकली, करंजी, लाडू की चिवडा? तुमची आवड आम्हाला कमेंटमध्ये नक्की सांगा आणि हा लेख फराळाची तयारी करणाऱ्या मित्र-परिवारासोबत शेअर करा.
मराठी गोडवा परिवाराकडून तुम्हाला आणि तुमच्या कुटुंबाला दिवाळीच्या हार्दिक शुभेच्छा!
हे शेअर करा
हे पण वाचा
पुरणपोळी - होळीची परंपरा, आजीची रेसिपी, घरचा आनंद!
आजीच्या हातची पुरणपोळी पुन्हा घरी बनवा - चण्याची डाळ, गूळ आणि वेलचीचा खमंग सुगंध!
पुण्याची स्पेशल मिसळ पाव - घरी बनवा हॉटेलसारखी चव!
घरच्या घरी हॉटेलसारखी तिखट, चविष्ट मिसळ बनवण्याची संपूर्ण कृती, टिप्स आणि सीक्रेट मसाल्यासहित.
वसुबारस: महत्त्व, गाय-वासराची पूजा आणि सणाच्या परंपरा
वसुबारस का साजरा केला जातो? या सणाचे महत्त्व, गाय-वासराच्या पूजेची तयारी, पूजाविधी, प्रादेशिक प्रथा आणि दिवाळीशी असलेले नाते सोप्या मराठीत जाणून घ्या.